Język
Wkrótce dokonasz poważnej inwestycji we frezy do swojej frezarki, dlatego ważne jest, aby zrobić wszystko co możliwe, aby utrzymać je w dobrym stanie. Regularna konserwacja pozwoli zachować skuteczność cięcia i wydłuży żywotność narzędzia. Podobnie jak w przypadku wszystkich narzędzi krawędziowych, należy je ostrzyć, gdy tylko zauważysz, że tracą krawędź. W przypadku każdej formy ostrzenia najlepszą zasadą jest ostrzenie często, ale minimalnie.
Jedną z głównych przyczyn uszkodzeń frezów jest przegrzanie, które jest zwykle spowodowane obróbką tępym frezem. Powoduje to spowolnienie prędkości ruchu posuwowego, wióry przestają być prawidłowo usuwane, a następnie zaczynają blokować się za rowkiem wiórowym. Generuje to temperaturę tarcia, która następnie przyspiesza proces stępiania, a Ty znajdujesz się na równi pochyłej, stojąc przed niebezpieczeństwem uszkodzenia frezu i zniszczenia frezarki. W międzyczasie praca będzie wykazywać słabe wykończenie powierzchni ze śladami przypalenia i poszarpanym drewnem, których nie da się usunąć.
Konserwacja
Pielęgnacja frezów jest ważną kwestią, więc zacznij od ich właściwego przechowywania. Ostrza wolframowe są notorycznie kruche i mogą pęknąć lub roztrzaskać się przy najmniejszym uderzeniu. Nigdy nie zostawiaj ich luzem w pudełku lub szufladzie.
Przechowuj je w oryginalnym opakowaniu lub na odpowiednim stojaku. Może to być nawet blok drewna z wywierconymi otworami, ale upewnij się, że wiertła mogą stać pionowo, nie dotykając się nawzajem. Otwory powinny być nieco większe, aby nie trzeba było na siłę wkładać i wyjmować frezów, ryzykując przy tym skaleczeniem.
Inną opcją są dedykowane stojaki, które są dostępne w różnych stylach i są warte inwestycji. W celu zapewnienia optymalnego przechowywania można też kupić walizkę z piankowymi wkładkami i schowkami. Jeśli ostrza nie będą używane przez jakiś czas, należy spryskać je cienką warstwą oleju lub płynu antykorozyjnego. Jest to szczególnie ważne w przypadku pracy w wilgotnej szopie lub warsztacie.
Po drugie, noże należy utrzymywać w czystości. Żywica szybko gromadzi się wokół krawędzi tnących i zmniejsza kąty przylegania, prowadząc do nadmiernego nagrzania. Można kupić specjalne zestawy czyszczące, które zawierają środek do czyszczenia żywicy, ale doskonałą alternatywą jest również środek do czyszczenia piekarników.
Użyj starej szczoteczki do zębów, aby usunąć zmiękczone osady - nigdy nie skrob ich nożem, bo uszkodzisz krawędzie tnące. Naprawdę uporczywy osad można ostrożnie usunąć za pomocą bardzo cienkiej wełny stalowej lub delikatnej szczotki drucianej. Po ponownym oczyszczeniu, nałóż powłokę suchego smaru w sprayu, aby zmniejszyć tarcie i zminimalizować dalsze gromadzenie się żywicy.
Sprawdź, czy na trzpieniu nie ma śladów nacięć, które mogłyby sugerować, że ślizgał się on w tulei zaciskowej. Może to być oznaką zużycia tulei zaciskowej lub nieprawidłowej średnicy trzpienia prowadzącej do słabej przyczepności i poślizgu.
Zużyte lub uszkodzone tuleje zaciskowe będą powodować nieprawidłową pracę frezu i, co ważniejsze, uszkodzenie trzpieni wszystkich innych frezów.
W przypadku frezów z łożyskami należy sprawdzić, czy łożysko obraca się swobodnie z minimalnym luzem bocznym. Łożyska te pracują bardzo ciężko z frezem obracającym się z prędkością 28 000 obrotów na minutę i dlatego mają ograniczoną żywotność, więc kup kilka części zamiennych i wymieniaj je regularnie. Należy uważać, aby żadne żywiczne środki czyszczące nie dostały się do łożysk, gdyż spowoduje to rozpuszczenie ich wewnętrznego smaru.
Ostrzenie frezów
Ostrość noży można utrzymać dzięki regularnemu, lekkiemu gładzeniu - sztuczka polega na tym, by robić to, gdy krawędź jest po prostu tępa, a nie całkowicie stępiona.
Po wielokrotnym ostrzeniu nóż będzie wymagał profesjonalnego przeszlifowania przez lokalnego specjalistę od pił lub przez oryginalnego producenta.
Frezy powinny być szlifowane tylko na płaskich powierzchniach ostrza, gdyż nie zmieni to wtedy ich kształtu ani kątów nachylenia.
W przypadku frezów HSS można użyć konwencjonalnych kamieni olejowych, ale w przypadku frezów TCT potrzebny będzie kamień diamentowy. Są one łatwo dostępne w różnych kształtach, rozmiarach i gradacjach.
Diamentowe kamienie ostrzące są bardzo skuteczne do szlifowania frezów zarówno z węglika wolframu, jak i HSS. W przypadku frezów do frezarek górnowrzecionowych zaleca się stosowanie kamienia o ziarnistości 600 w celu uzyskania gładkiej powierzchni. Ziarnistość 300 również może być użyta w razie potrzeby, aby szybko naostrzyć krawędź frezu. Nasmaruj kamień płynem docierającym, aby naoliwić cząsteczki metalu.
Należy pamiętać o wysuszeniu kamienia przed przechowywaniem. Można go również wyczyścić za pomocą bloku czyszczącego. Ostrz frez wykonując tylko lekkie pociągnięcia, ponieważ cząsteczki diamentu osadzone w warstwie niklu kamienia tną szybko. Pamiętaj, aby każdą powierzchnię szlifować tyle samo razy.
Drobnoziarnista gradacja jest idealna do frezów górnowrzecionowych, chociaż mogą one zyskać na dodatkowym polerowaniu w wersji o bardzo drobnej gradacji. Pamiętaj jednak o wyczyszczeniu frezów przed rozpoczęciem ostrzenia, w przeciwnym razie kamień ostrzący zostanie zatkany substancją smarującą.
Kamienie diamentowe można smarować niewielką ilością wody, ale po użyciu należy zawsze wysuszyć zarówno je, jak i frez, aby zapobiec rdzewieniu. Niektórzy preferują także stosowanie rzadkiego oleju jako środka smarnego do kamieni diamentowych.
W celu szlifowania krawędzi tnącej należy mocno docisnąć ją do powierzchni kamienia i przeciągnąć kilka razy do przodu i do tyłu, upewniając się, że jest utrzymywana płasko przez cały czas.
Kilka pociągnięć powinno wystarczyć, ponieważ kamienie diamentowe ostrzą szybko, ale pamiętaj, aby zdjąć taką samą ilość z każdej strony. Nigdy nie próbuj szlifować pod kątem.
W przypadku tańszych frezów o małych średnicach, ich ponowne ostrzenie może być nieopłacalne. Mogą nie nadawać się one do ponownego ostrzenia i istnieje ryzyko pęknięcia podczas całej operacji. W normalnych warunkach ostrzenie profesjonalnych frezów powinno być możliwe do co najmniej czterech razy, w zależności od typu frezu.
Przy zakupie frezów, w szczególności tych o skomplikowanych kształtach, wybór wysokiej jakości zawsze okaże się znacznie lepszą inwestycją, ponieważ można je z powodzeniem wielokrotnie ostrzyć.
W przypadku frezów kształtowych, które są wyszczerbione, ostrzenie zmieni profil frezu. Im głębsze wyszczerbienie, tym więcej materiału zostanie usunięte przez szlifowanie. W większości przypadków taka modyfikacja profilu nie będzie zauważalna, ale jeśli wymiary formy są kluczowe, na przykład jeśli jest ona częścią zestawu do łączenia, wówczas uzyskane połączenie będzie słabe.
Podczas ostrzenia frezów z łożyskiem kulkowym, tuleja na łożysku kulkowym może wymagać zmniejszenia do tej samej średnicy. W przypadku frezów łożyskowych należy najpierw usunąć łożysko uważając przy tym, aby nie uderzyć trzpieniem prowadzącym o kamień, gdyż spowoduje to jego uszkodzenie.
Ponowne szlifowanie
Mocno wyszczerbionych krawędzi nie da się przywrócić poprzez ostrzenie; jedynym rozwiązaniem jest ich profesjonalne przeszlifowanie. Zwykle kończy się to sukcesem, jeśli uszkodzenie nie jest zbyt poważne, choć w przypadku małych lub niedrogich frezów lepiej jest je wymienić niż próbować ratować.
Zwłaszcza tanie frezy często nie są wystarczająco wytrzymałe do ponownego szlifowania, a ich cienkie fragmenty mogą ulec zniszczeniu. Profesjonalne frezy wysokiej jakości można szlifować do czterech razy, jeśli są dobrze konserwowane, ale po tym czasie geometria cięcia zaczyna się zmieniać na tyle znacząco, że wpływa na pracę i jedynym rozwiązaniem jest ich wymiana.
Warto zaznaczyć, że ponowne szlifowanie nieuchronnie nieznacznie zmieni profil frezu, co może nie być istotne, chyba że jest to część dopasowanego zestawu. W takim przypadku oba frezy muszą zostać przeszlifowane o tę samą wartość w tym samym czasie.
Wydłużanie żywotności frezu
Aby zapobiec nadmiernemu zużyciu ostrza podczas cięcia materiału, należy w regularnych odstępach czasu regulować poziom ostrza. Zapewni to równomierne rozłożenie zużycia na całej długości krawędzi tnących. Aby rozłożyć zużycie w ten sposób podczas przycinania frezem do fazowania, konieczne będzie użycie większego łożyska kulkowego, co zmieni punkt na którym dochodzi do zużycia.
______________
Sprawdź frezy do drewna dostępne na Tools4wood.pl